در دنیای پزشکی، مدیریت درد یکی از اولویتهای اصلی برای بهبود کیفیت زندگی بیماران است. بسیاری از ما در زمان مواجهه با سوختگیهای سطحی، گزیدگی حشرات یا دردهای ناحیهای، به دنبال راهکاری سریع و موثر هستیم. در این میان، استفاده از پماد لیدوکائین به عنوان یک داروی بیحسکننده استاندارد، جایگاه ویژهای در قفسه داروهای خانگی و کلینیکهای تخصصی پیدا کرده است. داروی لیدوکائین با مسدود کردن پیامهای درد، فرصتی برای تحمل پروسههای درمانی یا تسکین دردهای ناگهانی فراهم میکند.
گاهی اوقات دردهای موضعی نشاندهنده مشکلاتی عمیقتر در نواحی حساس بدن هستند که نیاز به مداخله متخصص دارند. کلینیک تخصصی پارادایس به عنوان یکی از مجهزترین مراکز درمانی در حوزه بیماریهای نشیمنگاهی فعالیت میکند. این مرکز با بهرهگیری از کادر مجرب و تکنولوژیهای نوین، خدماتی همچون درمان سینوس پیلونیدال (کیست مویی) و سایر بیماریهای مرتبط را ارائه میدهد تا بیماران در محیطی کاملاً حرفهای، سلامت خود را باز یابند. در این مطلب به بررسی جامع کاربردها و نکات ایمنی ژل لیدوکائین پرمصرف میپردازیم.
پماد لیدوکائین چیست
برای درک بهتر عملکرد این دارو، ابتدا باید بدانیم که ماهیت پماد لیدوکائین چیست. این دارو در دسته بیحسکنندههای موضعی از نوع آمینو آمید قرار میگیرد. مکانیسم اثر آن به این صورت است که با نفوذ به غشای سلولهای عصبی، کانالهای سدیم را مسدود کرده و از انتقال پیامهای الکتریکی درد به مغز جلوگیری میکند. به عبارت سادهتر، این پماد به طور موقت بخش کوچکی از بدن را “خواب” کرده یا بیحس میکند تا فرد متوجه درد نشود.
در پاسخ به این سوال که پماد لیدوکائین چیست، باید به این نکته نیز اشاره کرد که این دارو تنها برای تسکین موقت است و علت اصلی بیماری را درمان نمیکند. اثرگذاری آن معمولاً ۲ تا ۵ دقیقه پس از مصرف آغاز شده و بسته به غلظت دارو، تا حدود یک ساعت باقی میماند. این پماد به دلیل جذب پوستی مناسب، برای طیف وسیعی از خراشیدگیها و التهابات پوستی توسط پزشکان تجویز میگردد.
مرکز ملی اطلاعات زیستفناوری آمریکا (ncbi) در معرفی پماد لیدوکائین چنین بیان می کند:
«لیدوکائین بیحسکننده موضعی است که در کاربردهای مختلف درد نقش دارد؛ به دلیل جذب محدود و عدم ایجاد عوارض سیستمیک قابلتوجه، گزینهای جذاب برای مدیریت درد بهویژه در بیماران حساس به داروهای خوراکی است.»
پماد لیدوکائین برای چیست
بسیاری از افراد هنگام خرید این دارو میپرسند که دقیقاً پماد لیدوکائین برای چیست و در چه مواردی معجزه میکند؟ این دارو یکی از پرکاربردترین مسکنهای موضعی برای کاهش سوزش ناشی از آفتابسوختگی، بریدگیهای جزئی، خراشیدگیها و گزیدگی حشرات است. همچنین در پروسههای زیبایی مانند لیزر موهای زائد، اپیلاسیون یا تتو، برای کاهش درد آستانه تحمل بیمار از این پماد به وفور استفاده میشود.
دانستن اینکه پماد لیدوکائین برای چیست به شما کمک میکند در فوریتهای پزشکی خانگی هوشمندانهتر عمل کنید. این دارو علاوه بر دردهای پوستی، در کنترل دردهای ناشی از بیماریهای مقعدی مانند بیماری شقاق و هموروئید نیز نقش تسکینی بسیار مهمی ایفا میکند. به طور کلی کاربردهای اصلی شامل موارد زیر است:
- تسکین دردهای مفصلی و عضلانی به صورت موضعی.
- کاهش سوزش و خارش ناشی از اگزما یا درماتیت.
- بیحس کردن پوست قبل از انجام تزریقات یا بخیه زدن.
- کنترل دردهای نوزادان در زمان رویش دندان (در فرمهای مخصوص ژل).
- تسکین التهابات مجاری ادراری در زمان استفاده از سوند.
اشکال دارویی لیدوکائین
تنوع در اشکال دارویی لیدوکائین باعث شده است که این دارو در تمام بخشهای پزشکی، از دندانپزشکی گرفته تا جراحیهای کوچک، کاربرد داشته باشد. بسته به محل درگیری و عمق بیحسی مورد نیاز، پزشک ممکن است غلظتهای مختلفی از این دارو را تجویز کند. برای مثال، برای بافتهای مخاطی معمولاً از ژل یا اسپری استفاده میشود، در حالی که برای آسیبهای پوستی، فرم پمادی یا کرم ترجیح داده میشود تا جذب آهستهتر و ماندگاری بیشتری داشته باشد.
آشنایی با اشکال دارویی لیدوکائین به مراجعین کمک میکند تا در زمان خرید دارو از داروخانه، محصول متناسب با نیاز خود را تهیه کنند. به یاد داشته باشید که هر یک از این فرمها دستورالعمل مصرف خاص خود را دارند و نباید به جای یکدیگر استفاده شوند. رایجترین فرمهای این دارو عبارتند از:
- پماد موضعی (معمولاً ۵ درصد)
- ژل خوراکی و مخاطی (لیدوکائین اچ)
- اسپری بیحسکننده موضعی (۱۰ درصد)
- آمپولهای تزریقی (برای بیحسیهای جراحی و دندانپزشکی)
- برچسبها یا پچهای پوستی (Lidoderm)
- کرمهای ترکیبی (مانند لیدوکائین-پریلوکائین)
نحوه مصرف لیدوکائین
رعایت دقیق نحوه مصرف لیدوکائین برای جلوگیری از بروز عوارض جانبی و جذب بیش از حد دارو در خون بسیار حیاتی است. قبل از استفاده، ابتدا باید ناحیه مورد نظر را با آب و صابون ملایم تمیز و کاملاً خشک کنید. سپس لایه نازکی از پماد را روی موضع قرار داده و به آرامی پخش کنید. از پوشاندن محل با بانداژهای پلاستیکی یا گرم کردن موضع خودداری کنید، مگر اینکه پزشک صراحتاً این کار را تجویز کرده باشد، زیرا گرما میزان جذب دارو را به شدت افزایش میدهد.
در بررسی نحوه مصرف لیدوکائین، باید به این هشدار توجه داشت که هرگز نباید دارو را روی زخمهای باز، سوختگیهای شدید یا پوستههای کنده شده وسیع بمالید. همچنین استفاده مکرر در فواصل زمانی کوتاه میتواند منجر به مسمومیت دارویی شود. نکات کلیدی در زمان مصرف عبارتند از:
- شستن دستها بلافاصله پس از مالیدن پماد (مگر اینکه دست موضع درمان باشد).
- عدم استفاده بیش از مقدار تجویز شده توسط پزشک.
- پرهیز از تماس دارو با چشم، بینی و داخل دهان.
- اطلاع به پزشک در صورت داشتن بیماریهای قلبی یا کبدی.
- تست مقدار کمی از پماد روی پوست برای اطمینان از عدم حساسیت.
PubMedدر مورد کاربردهای ژل لیدوکائین در مقاله خود چنین بیان کرده است:
«تحقیقات نشان دادهاند که پچها یا ژلهای لیدوکائین موضعی میتوانند در کاهش درد پس از اعمال جراحی مزمن مؤثر باشند و در مقایسه با عدم استفاده، باعث افزایش احتمال تسکین درد میشوند، بدون اینکه بهطور معنیداری خطر عوارض جانبی را افزایش دهند.»
پماد لیدوکائین بعد از چند دقیقه عمل می کند؟
پماد لیدوکائین بعد از چند دقیقه عمل می کند و تا چه زمانی موضع بیحس باقی میماند. به طور معمول، در صورتی که پماد روی بافتهای مخاطی (مانند داخل دهان یا ناحیه مقعد) استفاده شود، اثرگذاری آن بسیار سریع بوده و بین ۲ تا ۵ دقیقه آغاز میشود. اما اگر پماد روی پوست سالم و ضخیم (مانند پوست دست یا پا) مالیده شود، به دلیل سد دفاعی اپیدرم، ممکن است بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان نیاز باشد تا دارو به عمق کافی نفوذ کرده و گیرندههای عصبی را غیرفعال کند.
حداکثر شدت بیحسی معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه پس از استعمال به وجود میآید و بسته به دوز مصرفی و محل موضع، این حالت بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پایدار خواهد بود. پس از این زمان، دارو به تدریج توسط جریان خون از محل خارج شده و حس لامسه و درد به حالت طبیعی باز میگردد.
نحوه عملکرد و فرآیند اثرگذاری لیدوکائین:
- نفوذ به غشاء: دارو از لایههای سطحی پوست عبور کرده و خود را به فیبرهای عصبی میرساند.
- مسدودسازی کانالهای سدیم: لیدوکائین با اتصال به کانالهای سدیم، مانع از ورود یونهای سدیم به داخل سلول عصبی میشود.
- توقف پیام الکتریکی: با جلوگیری از جابهجایی یونها، پتانسیل عمل ایجاد نشده و پیام “درد” تولید نمیشود.
- عدم انتقال به مغز: وقتی پیامی تولید نشود، هیچ سیگنالی به سیستم عصبی مرکزی ارسال نمیگردد و فرد دردی احساس نمیکند.
- بازگشت تدریجی: با کاهش غلظت دارو در موضع، کانالهای سدیم دوباره باز شده و فعالیت طبیعی عصب از سر گرفته میشود.
عکس پماد لیدوکائین اچ
در میان محصولات موجود، مشاهده عکس پماد لیدوکائین اچ (Lidocaine H) بسیار رایج است. حرف “H” در انتهای نام این دارو مخفف هیدروکورتیزون است. این محصول یک داروی ترکیبی است که علاوه بر لیدوکائین (برای بیحسی)، حاوی یک ماده کورتونی (برای کاهش التهاب و تورم) نیز میباشد. این ترکیب باعث میشود که علاوه بر رفع درد، قرمزی و ورم ناحیه نیز به سرعت فروکش کند.
بسیاری از بیماران با دیدن عکس پماد لیدوکائین اچ متوجه میشوند که این دارو اغلب دارای یک اپلیکاتور مخصوص است. این نشان میدهد که کاربرد اصلی این فرم دارویی، درمان مشکلات داخلیتر مانند التهابات ناحیه مقعد است. وجود هیدروکورتیزون در این ترکیب باعث میشود که برای خارشهای شدید و التهابات حاد بسیار موثرتر از لیدوکائین ساده عمل کند.
پماد لیدوکائین مقعدی
یکی از کاربردهای تخصصی این دارو در بیماریهای نشیمنگاهی است، اما پماد لیدوکائین مقعدی چیست و چه تفاوتی با پمادهای معمولی دارد؟ این محصول به طور ویژه برای تسکین درد، سوزش و خارش ناشی از بیماری هموروئید (بواسیر)، شقاق مقعدی (فیشر) و التهاب راستروده طراحی شده است. به دلیل حساسیت بالای بافت مخاطی در این ناحیه، فرمولاسیون این پماد به گونهای است که کمترین تحریک را ایجاد کرده و به سرعت جذب شود.
پماد مقعدی با ایجاد یک سد محافظتی و بیحس کردن گیرندههای عصبی ناحیه، دفع مدفوع را برای بیمارانی که دچار زخم هستند، قابل تحملتر میکند. استفاده از این پماد معمولاً بخشی از یک پروتکل درمانی بزرگتر است که شامل اصلاح تغذیه و نشستن در آب گرم نیز میشود تا پروسه بهبود زخمها تسریع گردد.
طریقه مصرف پماد لیدوکائین مقعدی
برای دستیابی به بهترین نتیجه، یادگیری طریقه مصرف پماد لیدوکائین مقعدی بسیار حائز اهمیت است. ابتدا ناحیه مقعد را با آب ولرم تمیز کرده و با یک دستمال نرم به صورت ضربهای خشک کنید (از کشیدن دستمال خودداری کنید). اگر دارو برای داخل مقعد تجویز شده است، از اپلیکاتور تمیز موجود در بستهبندی استفاده کنید. اپلیکاتور را به مقدار کمی پماد آغشته کرده و به آرامی وارد کنید، سپس مقدار توصیه شده را تخلیه نمایید.
دقت در طریقه مصرف پماد مقعدی مانع از انتقال آلودگی و تشدید زخمها میشود. بعد از هر بار استفاده، حتماً اپلیکاتور را با آب گرم و صابون شسته و خشک کنید. توصیه میشود از این پماد بلافاصله بعد از اجابت مزاج استفاده کنید تا بیشترین اثر تسکینی را داشته باشد. مراحل گامبهگام عبارتند از:
- تخلیه روده و تمیز کردن ملایم ناحیه قبل از استعمال.
- استفاده از دستکش یکبار مصرف یا شستن کامل دستها.
- آغشته کردن سر اپلیکاتور به پماد برای ورود راحتتر.
- تخلیه دارو و ماندن در حالت خوابیده به مدت چند دقیقه.
- پرهیز از مصرف بیش از ۷ روز متوالی بدون مشورت با پزشک.
پماد لیدوکائین برای تاخیری
یکی از کاربردهای جانبی و پرطرفدار این دارو، استفاده از پماد لیدوکائین برای تاخیری در آقایانی است که دچار انزال زودرس هستند. این دارو با کاهش حساسیت پایانههای عصبی در ناحیه تناسلی، زمان رسیدن به اوج لذت جنسی را طولانیتر میکند. با این حال، استفاده نادرست یا بیش از حد از آن میتواند منجر به بیحسی کامل و از دست دادن لذت جنسی برای هر دو طرف گردد.
در مورد استفاده از پماد برای تاخیری، نکته بسیار مهم زمانبندی و مقدار مصرف است. اگر دارو به درستی شسته نشود یا از کاندوم استفاده نشود، بیحسی ممکن است به شریک جنسی نیز منتقل گردد. همچنین استفاده طولانیمدت ممکن است باعث ایجاد حساسیت یا تحریک پوستی شود. در اینجا نحوه صحیح استفاده آورده شده است:
- مالیدن مقدار کمی از پماد (حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قبل از رابطه) به نواحی حساس.
- ماساژ ملایم تا جذب کامل دارو.
- شستن کامل موضع با آب و صابون قبل از شروع رابطه (برای جلوگیری از انتقال بیحسی).
- استفاده از کاندوم برای اطمینان از عدم تماس دارو با شریک جنسی.
- عدم استفاده روی پوست دارای خراش یا التهاب.
پماد لیدوکائین برای هموروئید
استفاده از پماد برای هموروئید یکی از رایجترین راهکارهای خانگی برای مدیریت دردهای حاد و لحظهای است. هموروئید یا بواسیر به دلیل تورم عروق مقعدی باعث ایجاد درد شدید، خصوصاً هنگام دفع میشود. این پماد با مسدود کردن موقت گیرندههای درد در ناحیه مخاطی مقعد، به بیمار کمک میکند تا سوزش و فشار ناشی از این بیماری را کمتر احساس کند. البته باید توجه داشت که این دارو تنها جنبه تسکینی دارد و باعث کوچک شدن تودههای هموروئیدی نمیشود.
بسیاری از پزشکان توصیه میکنند که مصرف پماد برای هموروئید نباید بیش از یک هفته ادامه یابد، زیرا استفاده طولانیمدت میتواند باعث نازک شدن پوست ناحیه مقعد و بروز حساسیتهای پوستی شود. این دارو معمولاً به عنوان بخشی از یک پروتکل درمانی شامل ملینها و حمام سیتز تجویز میشود. برای اثربخشی بهتر، به نکات زیر توجه کنید:
- ناحیه را قبل از مصرف با آب ولرم تمیز و کاملاً خشک کنید.
- مقدار کمی از پماد را به لبه مقعد یا با اپلیکاتور به داخل بمالید.
- بهترین زمان مصرف، بلافاصله پس از اجابت مزاج و قبل از خواب است.
- در صورت مشاهده خونریزی شدید، مصرف را قطع و به متخصص مراجعه کنید.
- از پوشیدن لباسهای زیر پلاستیکی و تنگ بعد از استفاده خودداری کنید.
پماد لیدوکائین برای شقاق
شقاق یا فیشر مقعدی به معنی ایجاد زخم یا ترک در دیواره مخاطی مقعد است که درد بسیار تیرکشندهای دارد. تجویز پماد برای شقاق با هدف شکستن چرخه “درد-اسپاسم-درد” انجام میشود. وقتی بیمار درد دارد، عضله اسفنکتر مقعد منقبض میشود که این انقباض مانع از خونرسانی به زخم و بهبود آن میگردد. لیدوکائین با بیحس کردن موضع، این فشار را کاهش داده و فرآیند دفع را تسهیل میکند.
در کنار سایر داروهای ترمیمی، مصرف پماد برای شقاق میتواند کیفیت زندگی بیمار را در طول دوره درمان به طرز چشمگیری بهبود بخشد. با این حال، لیدوکائین به تنهایی زخم شقاق را جوش نمیدهد و صرفاً فرصتی برای آرامش بافت فراهم میکند. نحوه استفاده صحیح برای این منظور عبارت است از:
- استفاده از یک لایه بسیار نازک روی خط شکاف (زخم).
- مصرف دارو حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قبل از اجابت مزاج برای کاهش درد دفع.
- استفاده از انگشت پوش یا دستکش برای جلوگیری از تحریک بیشتر زخم.
- پرهیز از مالیدن شدید پماد روی بافت آسیبدیده.
پماد لیدوکائین برای زگیل
باید شفافسازی کرد که پماد برای زگیل تناسلی یا پوستی، نقش درمانی در حذف ویروس HPV ندارد. کاربرد اصلی این پماد در این زمینه، کاهش درد و سوزش ناشی از زگیلها یا بیحس کردن ناحیه قبل از اقدامات درمانی مانند کرایوتراپی (سرمادرمانی)، کوتر یا لیزر است. از آنجایی که درمانهای تخریبی زگیل معمولاً با درد همراه هستند، استفاده از این مسکن موضعی میتواند تحمل پروسیجر را برای بیمار آسانتر کند.
استفاده از پماد برای زگیل همچنین میتواند در مواردی که زگیلها در نواحی حساس دچار سایش و سوزش میشوند، مفید باشد. اما مراقب باشید که استفاده بیش از حد روی زگیلهای باز میتواند جذب سیستمیک دارو را افزایش دهد. نکات مهم در این کاربرد:
- پماد را فقط روی ناحیه زگیل و اطراف آن بمالید.
- برای بیحسی قبل از لیزر، باید حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از عمل استفاده شود.
- در صورت ایجاد تاول یا زخم باز روی زگیل، از پماد استفاده نکنید.
- پس از مالیدن پماد، حتماً دستهای خود را بشویید تا ویروس به نقاط دیگر منتقل نشود.
پماد لیدوکائین برای واژن
استفاده از پماد برای واژن باید با احتیاط فراوان و تحت نظر پزشک انجام شود، زیرا بافت واژن بسیار جذبکننده و حساس است. این دارو معمولاً برای کاهش دردهای حین معاینات پزشکی، دردهای ناشی از واژینیسموس یا التهابات بیرونی واژن تجویز میشود. به دلیل مخاطی بودن این ناحیه، دارو بسیار سریعتر از پوست معمولی جذب خون میشود و به همین علت دوز مصرفی باید بسیار دقیق کنترل گردد.
در برخی موارد پزشکان برای کاهش سوزشهای موقت، مصرف پماد برای واژن را توصیه میکنند، اما نباید به طور خودسرانه برای درمان عفونتها از آن استفاده کرد. لیدوکائین ممکن است تعادل pH واژن را برهم زده و باعث تشدید قارچ یا عفونتهای باکتریایی شود. موارد استفاده ایمن شامل:
- کاهش درد قبل از انجام پاپاسمیر یا معاینات لگنی.
- تسکین موقت دردهای ناشی از اپیلاسیون یا لیزر در ناحیه بیکینی.
- کنترل درد در موارد التهاب شدید لبهای واژن (با تجویز متخصص).
طریقه مصرف پماد لیدوکائین برای واژن
برای جلوگیری از عوارض احتمالی، دانستن طریقه مصرف پماد برای واژن ضروری است. ابتدا ناحیه خارجی را با آب ولرم شسته و کاملاً خشک کنید. مقدار بسیار کمی از پماد (به اندازه یک نخود) را روی انگشت تمیز قرار داده و فقط در نواحی که درد یا سوزش دارید پخش کنید. از وارد کردن مقادیر زیاد پماد به داخل کانال واژن خودداری کنید مگر اینکه پزشک اپلیکاتور مخصوص تجویز کرده باشد.
در طریقه مصرف پماد برای واژن، زمانبندی نیز اهمیت دارد. اثر بیحسی معمولاً پس از ۵ دقیقه ظاهر میشود. اگر برای روابط زناشویی یا معاینه از آن استفاده میکنید، مراقب باشید که مقدار اضافی را قبل از شروع پاک کنید تا باعث بیحسی طرف مقابل یا جذب بیش از حد نشود.
- شستن دستها قبل و بعد از استعمال دارو.
- استفاده از حداقل مقدار ممکن برای رسیدن به بیحسی.
- پرهیز از مصرف در صورت وجود زخمهای باز یا عفونت فعال.
- عدم استفاده همزمان با سایر کرمهای واژینال مگر با دستور پزشک.
عوارض پماد لیدوکائین برای واژن
ناحیه تناسلی به دلیل خونرسانی بالا، مستعد بروز عوارض پماد لیدوکائین برای واژن است. شایعترین عارضه، احساس سوزش یا قرمزی بلافاصله پس از مصرف است که اگر پس از چند دقیقه برطرف نشود، نشاندهنده حساسیت به دارو است. همچنین به دلیل جذب سریع، ممکن است فرد دچار علائم سیستمیک مانند سرگیجه یا تپش قلب خفیف شود که در این صورت باید مصرف دارو فوراً قطع گردد.
بخش دیگری از عوارض پماد لیدوکائین برای واژن شامل واکنشهای آلرژیک جدی مانند کهیر، تورم بافتهای مخاطی و خارش شدید است. همچنین استفاده مداوم میتواند باعث خشکی مخاط واژن و تغییر در فلور طبیعی آن شود. لیست عوارض احتمالی:
- سوزش و خارش شدید در محل مصرف.
- قرمزی و تورم بافتهای حساس واژن.
- ایجاد دانه یا جوشهای ریز پوستی.
- کرختی بیش از حد که ممکن است ساعتها طول بکشد.
- احتمال انتقال بیحسی به شریک جنسی در صورت عدم شستشو.
عوارض لیدوکائین برای قلب
لیدوکائین علاوه بر بیحسکننده، در فرمهای تزریقی به عنوان یک داروی ضد آریتمی قلبی شناخته میشود؛ به همین دلیل عوارض لیدوکائین برای قلب در صورت جذب بیش از حد از راه پوست بسیار جدی است. اگر دارو روی نواحی وسیع یا پوست آسیبدیده مالیده شود، وارد جریان خون شده و میتواند بر سیگنالهای الکتریکی قلب تأثیر بگذارد. این موضوع باعث کند شدن ضربان قلب (برادیکاردی) یا در موارد شدید، ایست قلبی میشود.
بیمارانی که سابقه نارسایی قلبی یا بلوک قلبی دارند، باید نسبت به عوارض لیدوکائین برای قلب بسیار هوشیار باشند. علائمی مانند تنگی نفس، تپش قلب نامنظم و احساس ضعف ناگهانی پس از مصرف پماد، زنگ خطری برای مسمومیت قلبی است. خطرات قلبی-عروقی شامل موارد زیر است:
- کاهش شدید فشار خون (هیپوتانسیون).
- اختلال در ریتم ضربان قلب (آریتمی).
- بلوکهای هدایتی قلب.
- احساس تپش قلب شدید یا لرزش در قفسه سینه.
- خطر کلاپس قلبی-عروقی در صورت مصرف دوزهای بسیار بالا.
MedlinePlus که بخشی از موسسه ملی سلامت آمریکاست در مورد عوارض لیدوکائین برای قلب چنین بیان می کند:
نقلقول: «جذب بیش از حد لیدوکائین از طریق پوستهای آسیبدیده یا مخاط واژن میتواند منجر به سطح سمی این دارو در خون شود. این وضعیت ممکن است باعث بروز عوارض جدی قلبی مانند ضربان قلب نامنظم یا تشنج شود؛ لذا رعایت دوز دقیق و عدم استفاده روی زخمهای باز الزامی است.»
موارد احتیاط و منع مصرف لیدوکائین
قبل از استفاده، شناخت موارد احتیاط و منع مصرف لیدوکائین برای هر فردی الزامی است. افرادی که سابقه حساسیت به داروهای بیحسکننده موضعی از نوع آمیدی دارند، هرگز نباید از این پماد استفاده کنند. همچنین، در بیماران مبتلا به بیماریهای شدید کبدی، به دلیل اینکه متابولیسم لیدوکائین در کبد انجام میشود، خطر تجمع دارو در خون و مسمومیت بسیار بالا است.
در لیست موارد احتیاط و منع مصرف لیدوکائین، کودکان و سالمندان در گروه حساس قرار دارند. پوست این افراد نفوذپذیری متفاوتی دارد و ریسک جذب سیستمیک در آنها بیشتر است. همچنین در دوران بارداری و شیردهی، مصرف این دارو باید تنها با تایید مستقیم پزشک صورت گیرد. موارد منع مصرف شامل:
- حساسیت شناخته شده به لیدوکائین یا مواد جانبی پماد.
- وجود عفونت در محل مورد نظر (لیدوکائین ممکن است عفونت را گسترش دهد).
- بیماران مبتلا به متهموگلوبینمی (یک نوع اختلال خونی).
- استفاده روی نواحی با وسعت زیاد (بیش از یک کف دست).
- بیماران با نارسایی کلیوی یا کبدی پیشرفته.
پماد زایلاپی یا لیدوکائین، چه تفاوتی با هم دارند
بسیاری از مراجعین میپرسند پماد زایلاپی یا لیدوکائین، چه تفاوتی با هم دارند؟ در واقع زایلاپی یک داروی ترکیبی است که حاوی لیدوکائین و پریلوکائین میباشد. این ترکیب که به نام “املا” نیز شناخته میشود، قدرت بیحسی بسیار بالاتری نسبت به لیدوکائین ساده دارد و میتواند به لایههای عمیقتر پوست نفوذ کند. به همین دلیل زایلاپی انتخاب اول برای جراحیهای کوچک پوستی و لیزر است.
در بررسی اینکه پماد زایلاپی یا لیدوکائین، چه تفاوتی با هم دارند، باید به زمان اثرگذاری نیز اشاره کرد. لیدوکائین ساده سریعتر اثر میکند اما زایلاپی برای رسیدن به اوج بیحسی نیاز به ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان و گاهی پانسمان بسته دارد. تفاوتهای کلیدی عبارتند از:
- ترکیبات: لیدوکائین تکجزئی است، زایلاپی دوجزئی (لیدوکائین + پریلوکائین).
- عمق اثر: زایلاپی نفوذ عمیقتری در پوست سالم دارد.
- کاربرد: لیدوکائین برای مخاط و دردهای سطحی، زایلاپی برای پروسیجرهای پوستی مانند تتو و لیزر.
- ریسک عوارض: زایلاپی به دلیل داشتن پریلوکائین، ریسک متهموگلوبینمی را در نوزادان دارد.
تداخلات دارویی لیدوکائین
بررسی تداخلات دارویی لیدوکائین برای افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند حیاتی است. داروهای ضد آریتمی قلب مانند آمیودارون یا مگزلیتین در صورت مصرف همزمان با لیدوکائین میتوانند اثرات سمی روی قلب را دوچندان کنند. همچنین داروهای مسدودکننده بتا (مانند پروپرانولول) با کاهش جریان خون کبد، سرعت دفع لیدوکائین را کم کرده و ریسک مسمومیت را افزایش میدهند.
علاوه بر این، در مبحث تداخلات دارویی لیدوکائین، باید به داروهای سایمتیدین (برای معده) اشاره کرد که میتواند سطح خونی لیدوکائین را بالا ببرد. اگر تحت درمان با هرگونه داروی اعصاب یا داروهای مربوط به ریتم قلب هستید، حتماً قبل از استفاده از پماد با پزشک خود مشورت کنید تا از تداخلات خطرناک جلوگیری شود.
اطلاعات دارویی لیدوکائین
در پایان، نگاهی به اطلاعات دارویی لیدوکائین نشان میدهد که این ماده با فرمول شیمیایی C14 H22 N2O یک مولکول پایدار است که در سال ۱۹۴۶ کشف شد. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد و به عنوان یکی از ایمنترین و موثرترین داروهای مورد نیاز در سیستم سلامت شناخته میشود. لیدوکائین در کبد توسط آنزیمهای سیتوکروم P450 متابولیزه شده و از طریق کلیهها دفع میگردد.
دانستن اطلاعات دارویی لیدوکائین به ما میگوید که این دارو علاوه بر پماد، در اشکال تزریقی برای بیهوشیهای نخاعی و اپیدورال نیز کاربرد دارد. پایداری این دارو در دمای اتاق مناسب است اما باید دور از نور مستقیم خورشید و یخزدگی نگهداری شود. این دارو یک ابزار کلیدی در دندانپزشکی و جراحیهای سرپایی برای حذف درد است.
نتیجه گیری
در این مقاله آموختیم که پماد لیدوکائین یک ابزار قدرتمند برای مدیریت دردهای موضعی، از هموروئید و شقاق گرفته تا دردهای واژینال و تاخیری است. با این حال، استفاده از این دارو نباید خودسرانه و طولانیمدت باشد، زیرا ریسک جذب سیستمیک و بروز عوارض قلبی همواره وجود دارد. شناخت نحوه صحیح مصرف و رعایت موارد احتیاط، ضامن سلامت شما در طول دوره درمان خواهد بود.
دردهای ناحیه نشیمنگاهی گاهی با پمادهای موضعی به طور موقت آرام میشوند، اما برای درمان قطعی نیاز به بررسی تخصصی دارند. کلینیک پارادایس با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته و کادر مجرب، در زمینه درمان بیماریهای مقعدی فعالیت میکند. این مرکز خدماتی نظیر لیزر سینوس پیلونیدال، لیزر بواسیر و شقاق را بدون نیاز به جراحیهای سنتی و بستری ارائه میدهد تا سلامت کامل را در محیطی حرفهای به شما بازگرداند.
سوالات متداول (FAQ)
آیا پماد لیدوکائین برای کودکان در زمان دندان درآوردن ایمن است؟
طبق توصیه سازمان غذا و دارو (FDA)، استفاده از ژلهای حاوی لیدوکائین برای لثه نوزادان به دلیل خطر مسمومیت و تشنج توصیه نمیشود. روشهای جایگزین مانند دندانگیرهای سرد ایمنتر هستند.
چقدر طول میکشد تا اثر پماد لیدوکائین از بین برود؟
اثر بیحسی معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از استفاده باقی میماند، اما این زمان بسته به غلظت پماد و میزان خونرسانی ناحیه متفاوت است.
آیا میتوان از پماد لیدوکائین روی زخمهای باز استفاده کرد؟
خیر، مالیدن لیدوکائین روی زخمهای باز یا سوختگیهای شدید باعث جذب سریع و ناگهانی دارو به خون شده و خطر مسمومیت قلبی و مغزی را به شدت افزایش میدهد.
آیا مصرف پماد لیدوکائین در دوران بارداری مجاز است؟
لیدوکائین در دسته B بارداری قرار دارد، به این معنی که در مطالعات حیوانی خطری نشان نداده است، اما باید تنها در صورت ضرورت و با تجویز مستقیم پزشک مصرف شود.
سلام
بنده یک مدت پماد ژیلا استفاده کردم برای مورد تاخیری..ولی بعد استفاده تا چند روز آلت بدجوری ب حالت خارش میفته ..سوالم از شماست اینه برای درمان خارش باید چکار کنم..ممنون